Sağlık Turizmi › Mevzuat ve Lisanslama · Mart 2026 · ~10 dk okuma
Türkiye’de sağlık turizmi yapmak isteyen pek çok girişimci aynı soruyla karşılaşıyor: “Ben hastane değilim, sağlık turizmi ajansı kurmak istiyorum — bu aracı kuruluş mu oluyor? Sağlık tesisiyle ne farkım var?” Bu sorunun cevabı, yanlış yapılandırılmış onlarca başvurunun reddedilmesine ve ciddi zaman-para kaybına yol açıyor.
Daha da önemlisi: 27 Şubat 2026’da yürürlüğe giren 10962 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile sağlık turizmi desteklerinde aracı kuruluş ve sağlık tesisi ayrımı daha belirgin bir anlam kazandı. Hangi statüde olduğun, hangi destekten yararlanabileceğini doğrudan etkiliyor. Bu yazıda iki kavramın hukuki tanımını, yetki belgesi süreçlerini ve 10962 sayılı Karar kapsamındaki destek ayrımını açıklıyoruz.
Temel kavramlar: Kim, ne yapar?
Türk mevzuatında iki tanım açıkça birbirinden ayrılmıştır.
Sağlık tesisi, yabancı hastalara doğrudan tıbbi hizmet sunan kuruluştur. Hastaneler, tıp merkezleri, diş poliklinikleri (ADSM), estetik klinikler bu kategoriye girer. Sağlık tesisinin asıl işi teşhis, tedavi ve rehabilitasyon; uluslararası hasta kabul eder, tedavi uygular, fatura keser.
Aracı kuruluş ise tıbbi hizmetin kendisini vermez. Uluslararası sağlık turistini Türkiye’ye getirmek, onu doğru sağlık tesisine yönlendirmek, transfer, konaklama ve organizasyon hizmetlerini sağlamak aracı kuruluşun görevidir. Kısaca: sağlık turizmi ajansı olarak düşünebilirsin.
Bu iki yapı birbirini tamamlar. Ancak hukuki statüleri, başvuru mercileri ve yararlanabilecekleri devlet destekleri birbirinden farklıdır.
Yetki belgesi: Kim nereye başvurur?
Her iki yapı da yabancı hastalara hizmet vermeden önce Uluslararası Sağlık Turizmi Yetki Belgesi almak zorundadır. Bu belge olmadan uluslararası hasta kabulü yasal değildir; Sağlık Bakanlığı faaliyeti durdurabilir.
Başvuru mercii iki yapı için farklıdır:
| Sağlık Tesisi | Aracı Kuruluş | |
|---|---|---|
| Başvuru mercii | Sağlık Bakanlığı (EKİP sistemi → İl Sağlık Müdürlüğü) |
USHAŞ (Uluslararası Sağlık Hizmetleri A.Ş.) |
| Başvuru ücreti | Ücretsiz | Güncel tarife için USHAŞ’a danışın |
| Belge teslim harcı | Güncel tarife için Bakanlık’a danışın | Güncel tarife için USHAŞ’a danışın |
| Süreç | Başvuru → Yerinde denetim → Belge | Ön başvuru (USHAŞ web) → Yerinde inceleme → Belge |
Aracı kuruluşların yetkilendirilmesi 13 Mayıs 2024‘ten itibaren Sağlık Bakanlığı’ndan alınarak tamamen USHAŞ’a devredildi. Sağlık tesisi başvuruları ise Sağlık Turizmi Dairesi Başkanlığı bünyesinde yürütülmeye devam ediyor.
Başvuru şartları: İki yolun farkı
Sağlık tesisi şartları
Yetki belgesi almak isteyen bir sağlık tesisinin karşılaması gereken başlıca kriterler şunlardır:
- Bünyesinde Uluslararası Sağlık Turizmi Birimi kurulmuş olmalı
- Bu birimde en az bir personel yabancı dil yeterliliğine sahip olmalı
- Sağlıkta Kalite Standartları (SKS) değerlendirmesinden en az 85 puan alınmış olmalı (Hastaneler, tıp merkezleri ve ADSM için geçerli; 31 Aralık 2026’ya kadar SKS yeterli, sonrasında TÜSKA akreditasyonu zorunlu hale gelecek)
- En az bir yabancı dilde aktif web sitesi bulunmalı
- HealthTürkiye portalına kayıtlı olunmalı
Aracı kuruluş şartları
Aracı kuruluş olmak isteyenlerin kriterleri daha farklıdır ve pratikte pek çok başvurucu bu noktada hazırlıksız yakalanmaktadır.
A grubu seyahat acentesi şartı — en sık takılan adım
Aracı kuruluş başvurusunun temel ön koşulu, 1618 sayılı Seyahat Acenteleri Birliği Kanunu kapsamında alınmış A grubu seyahat acentesi işletme belgesidir. Başvurucu iki yoldan birini tercih edebilir:
- 1. Yol: Kuruluş, A grubu seyahat acentesi işletme belgesine bizzat sahip olur.
- 2. Yol: A grubu seyahat acentesi işletme belgesine sahip bir şirketle sözleşme imzalar. Bu seçenek, A grubu belgesi bulunmayan ancak sağlık turizminde faaliyet göstermek isteyen kuruluşlar için önemli bir alternatiftir.
Her iki durumda da USHAŞ başvuru aşamasında bu belgenin ya doğrudan ibrazı ya da sözleşmenin sunulması zorunludur.
Zorunlu personel yapısı
Aracı kuruluşun faaliyete başlayabilmesi için bünyesinde belirli bir personel altyapısının kurulmuş olması gerekir:
- 1 koordinatör: Uluslararası sağlık turizmi süreçlerinin yönetiminden sorumlu, tam zamanlı çalışan bir koordinatör istihdam edilmelidir.
- En az 2 çağrı merkezi personeli: Uluslararası hasta iletişimini yürütecek çağrı merkezi kadrosu oluşturulmalıdır. Bu personelin en az biri İngilizce bilmek zorundadır. Diğer personelin farklı yabancı dillere (Arapça, Rusça, Almanca vb.) hâkim olması hem zorunluluk hem de teşvik edilen bir kriter olarak değerlendirilmektedir.
Diğer şartlar
- Uluslararası sağlık turizmi yetki belgesine sahip en az 3 sağlık tesisi ile protokol imzalanmış olmalı
- Web sitesi; Türkçe ve İngilizce dahil en az 3 dili desteklemeli, anlaşmalı sağlık tesislerinin bilgilerini içermeli
- Uluslararası sağlık turistinin tüm seyahatini kapsayan seyahat sigortası yaptırma taahhüdü olmalı
- Fiziki ofis zorunludur: Sanal ofis veya ortak çalışma alanı (coworking) kabul edilmez. Yerinde inceleme sırasında ofis adresi, fiziki koşullar ve çalışma ortamı bizzat denetlenir.
- Çağrı merkezi numarası 7/24 aktif olmalıdır. Uluslararası sağlık turistinin farklı saat dilimlerinden ulaşabileceği göz önüne alındığında hattın kesintisiz hizmet vermesi hem mevzuat gereği hem de pratik bir zorunluluktur.
- USHAŞ tarafından oluşturulan inceleme ekibinin yerinde denetimine hazır olunmalı
10962 sayılı Karar’da destek ayrımı
1 Ocak 2026’dan itibaren yürürlükte olan 10962 sayılı Karar, sağlık turizmi desteklerini tek çatı altında toplarken “yararlanıcı” tanımı her iki yapı için de geçerlidir — yani hem sağlık tesisleri hem de aracı kuruluşlar bu desteklerden yararlanabilir. Ancak bazı destek kalemlerinin uygulanma şekli yapıya göre farklılık gösterir.
Her iki yapı için ortak destekler (Hizmet Sektörleri Atılım Programı)
Yurt dışı tanıtım ve pazarlama desteği: Dijital reklamlar, Meta Ads, Google Ads, influencer tanıtımı, broşür, katalog, sosyal medya giderleri yıllık en fazla 25.000.000 TL tutarında desteklenir. Destek süresi en fazla 5 yıldır.
Yurt dışı birim istihdam desteği: Uluslararası pazarlarda tanıtım faaliyetleri için yurt dışı ofiste istihdam edilen personelin giderleri, yararlanıcı başına en fazla 5 personel için kişi başı aylık en fazla 250.000 TL desteklenir.
Fuarcılık ve kongre turizmi: Yurt dışı fuar ve kongrelere katılım giderleri de destek kapsamındadır. Bu kalem 10962 sayılı Karar ile sağlık turizmi desteğine yeni eklenmiştir.
Yalnızca sağlık tesisini ilgilendiren destekler
Komplikasyon sigortası desteği: Türkiye’de yerleşik sigorta şirketlerinden uluslararası sağlık turistlerine yönelik alınan komplikasyon sigortası prim giderleri yıllık en fazla 8.000.000 TL desteklenir.
Uluslararası sağlık turisti ulaşım desteği: Sağlık tesisinin hizmet sunduğu uluslararası sağlık turistine ilişkin ulaşım giderleri yıllık en fazla 25.000.000 TL tutarında desteklenir.
Yabancı dil ve sağlık turizmi eğitimi desteği: İstihdam edilen personelin eğitim giderleri yıllık en fazla 2.000.000 TL desteklenir.
Yapılanma kararını etkileyen temel fark
Aracı kuruluş statüsünde bir şirket, sağlık turisti için acente komisyon giderlerini de destek kapsamında gösterebilir (yıllık en fazla 6.000.000 TL). Bu, turist gönderen yurt dışı partnerlere ödenen komisyonların desteklenmesi anlamına gelir ve aracı kuruluş iş modelinin doğrudan kazanımlarından biridir.
Sık yapılan yanlışlar
“Ben hem klinik hem ajansım” diyenler dikkat: Aynı tüzel kişilik üzerinden hem sağlık tesisi hem de aracı kuruluş yetki belgesi alınamaz. İki faaliyeti aynı anda yürütmek istiyorsanız bağımsız iki şirket kurmanız gerekir.
A grubu seyahat acentesi belgesi atlanıyor: Kuruluşun bu belgeye bizzat sahip olması zorunlu değil; A grubu belgeli bir şirketle sözleşme imzalaması da yeterlidir. Ancak sözleşmenin başvuru öncesinde hazır olması şarttır — sonradan çözülmeye çalışılırsa zaman kaybı kaçınılmaz olur.
Personel hazırlığı ihmal ediliyor: 1 koordinatör ve en az 2 çağrı merkezi personeli gerekliliği, USHAŞ yerinde incelemesinde doğrudan kontrol edilen kriterlerden biridir. İngilizce bilen personelin belgeleri dosyaya eklenmiş ve farklı dil kapasitesi kayıt altına alınmış olmalıdır.
“Sanal ofis yeter” yanılgısı: Aracı kuruluşlar için fiziki ofis zorunludur. Sanal ofis veya coworking adresiyle yapılan başvurular yerinde incelemede reddedilir; bu durum yıllık performans değerlendirmelerini de olumsuz etkiler.
Çağrı merkezi hattı aktif tutulmuyor: 7/24 erişilebilir çağrı merkezi numarası hem başvuru şartı hem de süregelen bir yükümlülüktür. Yalnızca mesai saatlerinde açık tutulan bir hat bu kriteri karşılamaz.
HealthTürkiye ile Heal in Türkiye karıştırılıyor: Sağlık Bakanlığı’nın portalı HealthTürkiye, Ticaret Bakanlığı’nın ihracat platformu ise Heal in Türkiye’dir. Her iki yapı için kayıt yükümlülükleri farklıdır; karıştırmak hak kazanılan desteklere erişimi geciktirir. Bu fark hakkında ayrıntılı bilgi için HealthTürkiye ve Heal in Türkiye farkı yazımızı inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Aracı kuruluş sağlık hizmeti verebilir mi?
Hayır. Aracı kuruluşun görevi yönlendirme, organizasyon ve koordinasyondur; doğrudan tıbbi hizmet veremez. Bunu yapmak isteyen kuruluşların sağlık tesisi statüsünde yetki belgesi alması gerekir.
Sağlık tesisi, aracı kuruluş olarak da faaliyet gösterebilir mi?
Aynı tüzel kişilik üzerinden her iki yetki belgesini almak mümkün değildir. Bir hastane, bünyesindeki farklı bir tüzel kişilik (örneğin bağlı şirket) üzerinden aracı kuruluş faaliyeti yürütebilir.
10962 sayılı Karar kapsamında desteklerden yararlanmak için hangi belge şart?
Her iki yapı için de geçerli ön şart, Sağlık Bakanlığı veya USHAŞ’tan alınmış geçerli Uluslararası Sağlık Turizmi Yetki Belgesi‘dir. Bu belge olmadan hizmet ihracatı destek başvurusu yapılamaz. Destek kalemleri hakkında ayrıntılı bilgi için 2026 hizmet ihracatı destekleri yazımıza bakabilirsiniz.
TURQUALITY programına aracı kuruluşlar girebilir mi?
Evet. 10962 sayılı Karar’ın Markalaşma Programı kapsamında sağlık turizmi sektörü yer almakta olup yetki belgeli aracı kuruluşlar da bu programa başvurabilir.
Yetki belgesi aldıktan sonra ne yapılmalı?
Yetki belgesi alındıktan sonra hem HealthTürkiye hem de Heal in Türkiye portallarına kayıt yapılmalı, destek programları için ihracatçı birliği (HİB) üyeliği sağlanmalı ve yıllık performans değerlendirmesi takip edilmelidir.
Aracı kuruluş mu kurmalısın, sağlık tesisi mi — bu kararı vermeden önce yetki belgesi süreçlerini, uyum maliyetlerini ve 10962 sayılı Karar kapsamındaki destek haritasını bir bütün olarak değerlendirmen gerekiyor. Yanlış statü seçimi sadece başvuru reddine değil, uzun vadede hak kazandığın devlet desteklerine erişememene de yol açabilir.
Durumuna özel yapılanma analizi için ERT Global danışmanlık ekibiyle iletişime geçebilirsin.
